نقد و تحلیل

” نخستین و بیشترین امتیاز فیلم به ژرفایِ پژوهشی آن باز می‌گردد. پژوهشی در دو حوزه: نخست پژوهشی اطلاعاتی که سیر تحولی انیمیشن را از آغاز تا امروز به شیوه‌ای جزء‌نگر پوشش می‌دهد و دو دیگر پوششِ تصویری که به مراتب دشوارتر از پژوهشِ کتابخانه‌ای یا میدانی‌ست.

امتیاز دیگر فیلم سمت‌گیری تحلیلی آن‌ ست.  فیلم بین یافته‌های پژوهشی خود رابطه‌ای علت و معلولی برقرار کرده و به تحلیلِ یافته‌ها می‌پردازد. گاه این رویکردِ تحلیلی سمت و سویی تاریخی می‌یابد…”

• نقد همایون امامی: ” نقد فیلم «انیمیشن» ایرانی ” – ماهنامه فیلم امروز– آذرماه 1401

 

…“ما پیش از این مرجع پژوهشی قابل اتکائی در حوزه‌ی پویانمایی نداشته‌ایم و جسته و گریخته اطلاعاتی از پیشروان و پیشکسوتان این عرصه‌ی هنر در دست بود، اما اکنون به یُمن تلاش 4 ساله‌ی مهرداد شیخان، پژوهشگر، نویسنده، کارگردان و تهیه‌کننده‌ی مستند «انیمیشن ایرانی» یک اثر درخور توجه با موضوع تاریخچه‌ی پویانمایی در ایران از ابتدا تا کنون وجود دارد که به واسطه‌ی آن می‌توان با مشاهیر این هنر، آثار ابتدایی، سیر تحول، زمینه‌های پیشرفت، نسبت آن با جامعه‌ی مدنی و سیاسی و مصائبی که بر آن رفته آشنا شد…”

• نقد محمداحسان مفیدی: “از ملانصرالدین تا تهران1500” – وبسایت مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی – مرداد 1401

 

“…انیمیشن ایرانی یکی از نمونه‌های قابل‌قبول مستندهای پژوهشی است که تاریخچه یک موضوع گسترده و چندوجهی را تصویر می‌کند و حجم عظیمی از اطلاعات و تصویرها را در خود جای داده، اما این مجموعه عظیم طوری تنظیم شده که آشفته یا خسته‌کننده جلوه نمی‌کند…”

• یادداشت شاهین شجری کهن درباره مستند انیمیشن ایرانی – وبسایت سینما حقیقت – 29 آذر 1399

 

“… انیمیشن ایرانی همچنین توانسته است نسبتی منطقی بین تحولات فرهنگی و اجتماعی رخ داده در پیش و پس از انقلاب و سیر تکامل انیمیشن در ایران برقرار کند. تقریباً تمام چهره‌های مطرح و در قید حیات حوزه انیمیشن در ایران به عنوان روایتگر و یا منبع پژوهشی این اثر حضور دارند و این موضوع به غنای فیلم کمک می‌کند… ”

• نقدی از خبرگزاری آنا: “تاریخ پویای 70سال پویانمایی در ایران” –خبرگزاری آنا – 29 دی 1399

 

“… فقط کافی است لحظه‌های ابتدایی این اثر پژوهشی و تاریخ‌نگارانه را تماشا کنید تا ناگهان به خودتان بیایید و ببینید که زمانی حدود نود دقیقه درگیر دیدنش بوده‌اید! «ملا نصرالدین با زمان پانزده ثانیه، قدیمی‌ترین انیمیشن ایرانی است که تا کنون یافت شده؛ فیلمی که در نیمة دوم سال 1336 در ادارة کل هنرهای زیبا ساخته شد و دو سال بعد، انیمیشن ایرانی پایه‌گذاری شد… انیمیشن در ایران زمانی آغاز شد که حدود پنجاه سال از پیداش آن در جهان می‌‌گذشت.» البته که همه چیز در حد این اطلاعات اولیه برای اغلب تماشاگران جذاب باقی نمی‌ماند و رفته‌رفته جزییات تاریخی مختلفی به میان می‌آیند که خودشان با وجود بار آکادمیک از دو منظر حائز اهمیت و جذابیت برای گروه بزرگی‌تری از تماشاگران هستند: اول گفتار متن روان و جذابی که همراه تصاویر شده است و دوم، عکس‌ها و فیلم‌های آرشیوی متنوعی که مهرداد شیخان جمع‌آوری کرده و از تنوع و تعددشان هم می‌شود فهمید کار بس دشواری برای گردآوری‌شان صورت گرفته است، به‌خصوص در این سرزمین که تقریباً در هیچ عرصة هنری‌ای یک بانک اطلاعاتی جامع و کامل وجود ندارد… ”

• یادداشتی از رضا حسینی: “این کار دیوانه‌هاست” – ماهنامه فیلم – بهمن 1399

 

“…این فیلم تلاش کرده تا برای نخستین بار تاریخچه نسبتا کاملی از تولید و پخش انیمیشن در ایران را پیش چشم بگذارد. وجه دایره المعارفی و پشتوانه پژوهشی فیلم «انیمیشن ایرانی» بزرگ ترین امتیاز آن است…ظرافتی که شیخان در انتخاب بخش های کلیدی و مهم انیمیشن ها به خرج داده، شایسته تحسین است. بخش هایی که او از هر اثر برگزیده ، به درستی کلیت اثر را به بیننده معرفی یا یادآوری می کند. این ظرافت را در مصاحبه ها هم می توان سراغ گرفت.مصاحبه ها حین فیلمبرداری خوب مدیریت شده و در زمان مونتاژ بسیار حرفه ای برش خورده اند…”

• نقد شهرام خرازی‌ها: “خاطره بازی با نقاشی متحرک ایرانی” – خبرگزاری برنا – 26 آذر 1399